Erişilebilirlik

İlke

Geniş kitlelere hitap eden kamu internet sitelerinde, mobil erişilebilirlik kaidelerine dikkat edilmelidir.

Açıklama

Engelli vatandaşlarımız toplumun yaklaşık olarak %12’sini oluştururlar. Bunların yaklaşık %9-10 kadarı yaşlı ve kronik hastalıklara sahip kişilerden, diğerleri ise zihinsel, fiziksel, görme veya duyma güçlüğü çeken kişilerden oluşmaktadır. Kamu hizmetleri bu tarz güçlükleri çeken vatandaşlarımıza eşit uzaklıkta olması gerektiği için ayrımcılık ya da bu kişileri rencide edecek durumlar oluşturmadan olabildiğince eşit olması sağlanmalıdır. Mobil internet siteleri, farklı seviyelerde görme veya işitme problemi, ellerini kullanmada sıkıntı yaşama, öğrenme güçlüğü gibi engellere sahip kullanıcılar tarafından kullanılabilmektedir. Bu sebeple, mobil internet sitelerindeki bilgi ve hizmetlerin engelli kullanıcıların bu durumu göz önünde bulundurularak erişilebilirlik standartlarına uygun olarak tasarlanması beklenmektedir. Arayüz açısından erişilebilirlik standartlarına uygun etkileşim alanları tasarlanırken, ekran okuyucular gibi harici cihazlarla mobil site kullanımının sağlanacağı kodlamaların yapılması faydalı olacaktır.

Yönergeler

  • İşitme güçlüğü yaşayan kullanıcılar için mobil internet sitesinde yer alan herhangi bir işitsel bilginin görsel sunumlarının da sağlanması gereklidir.
  • Mobil cihazlardaki küçük ekran boyutundan dolayı fiziksel engelli kullanıcıların sıkıntı yaşayabileceği dikkate alınmalı ve mobil internet sitesi bu duruma uygun tasarlanmalıdır.
  • Öğrenme güçlüğü olan kullanıcılar için açık ve basit bir tasarım gereklidir. Öğrenme güçlüğü yaşayan kullanıcılar, tutarlı bir tasarım ile basitleştirilmiş dil kullanmayı içeren daha genel çözümlere ihtiyaç duyarlar.
  • Mobil cihazlardaki küçük ekran boyutuna çok fazla bilgi sığdırılmaya çalışılmamalıdır. Yoğun içeriğe sahip internet sayfalarının kullanılması gerekiyorsa, disleksiyalı kullanıcılar için sayfalar, anlaşılabilirliği artıracak görsel ve video gibi multimedya öğeleri ile desteklenmeli ve beyaz boşluk kullanımına dikkat edilmelidir.
  • Farklı dil seçeneklerinin olduğu internet sitelerine ekran okuyucu ile erişen kullanıcılar için dil seçiminin ilk aşamada yapılabilmesi sağlanmalıdır.
  • İnternet sitesi arayüzünde yer alan tüm öğeler ekran okuyucular tarafından odaklanılabilir ve okunabilir şekilde kodlanmalıdır.
  • Görsel veya sesli içerikten faydalanamayan engelli kullanıcılar için alternatif medya öğeleri sağlanmalıdır.
  • Ekran okuyucular ile sayfada hızlı dolaşımın sağlanabilmesi için başlık etiketlerinin kullanımına dikkat edilmelidir.
  • Görme zorluğu olan kullanıcılar için hedeflenen noktaya odaklanma sağlanabilmeli, odak kendiliğinden değişmemelidir. Örneğin, sayfa içinde bir metne odaklanılmak istendiğinde ekran okuyucunun farklı bir metne veya sayfa içindeki öğeye odaklanmaması sağlanmalıdır.
  • Görme zorluğu olan kullanıcılar için ekran okuyuculara yönelik sayfa öğelerine odaklanma sırası doğru bir sıralama ile verilmelidir.
  • İşitme zorluğu yaşayan kullanıcılar farklı bir iletişim yolu kullandıkları için soyut kavramlar mümkün olduğunca kullanılmamalıdır.
  • Otomatik olarak oynatılan video, ses gibi medya dosyalarının ekran okuyucu tarafından durdurulmasında güçlük yaşanabileceği için kullanımı tercih edilmemelidir. Mobil cihazlar çok farklı ortamlarda kullanılabileceği için bu tür durumlar görme zorluğu olan kullanıcıların sıkıntı yaşamasına neden olacaktır.
  • İnternet sitelerinde yaşlı kullanıcılar da dikkate alınarak kısa süreli hafızanın fazla kullanımını gerektirecek içeriklerden (Örn. yürüyen yazılar, görünüp kaybolan diyaloglar, önceki ekranda gösterilip sonraki ekranda hatırlanması beklenilen içerik ve kelimeler, şifrelendirilen kodlar vb.) kaçınılmalıdır.
  • Kullanıcıların mobil internet sitesinin arayüzündeki etkileşim alanlarını rahatlıkla kullanabilmeleri için ilgili alanın farklı parmak boyutları hesaplanarak tasarlanması gereklidir.
  • Mobil internet sitelerinde sık kullanılacak işlemlere ait bileşenler kullanıcıların başparmaklarını kullanacakları orta ve alt alana yerleştirilmelidir. Kullanıcıların % 49’unun telefonlarını tek elle ve sadece başparmaklarını kullanarak işlemlerini yaptığı unutulmamalıdır.

Referanslar

Faydalı Kaynaklar